Treść zadania

Pomozcie!!!!!!!!!!!!!!

Na podstawie Pieśni XXII i Trenu IX Jana Kochanowskiego, przedstaw różnice w podstawie poety wobec Rozumu i Mądrości. Zwróć uwagę na sposób budowania poetyckiej refleksji.

Jan Kochanowski Pieśń XXII
Rozumie mój, prózno się masz frasować:
Co zginęło, trudno tego wetować;
Póki czas był, póki szczęście służyło,
Czegoś żądał, o wszystko łacno było.

Teraz widzisz, że nam niebo nie sprzyja:
W czym się kochasz, to cię daleko mija.
Cóż temu rzec? I szkoda głowy psować;
Lepiej się nam na lepsze czasy chować.

A nie mniemaj, byś sam był w tej niewoli:
Nalazłby się, kogo to nie mniej boli;
Jeno ludzie snadniej zakryć umieją,
Acz nie z serca, z wierzchu się przedsię śmieją.

Mnie, smutnego, ten dowcip nie ratuje,
Wyda mię twarz, gdy się serce źle czuje;
Wszakoż widzę, że się prózno frasować,
Co zginęło, trudno tego wetować.
Jan Kochanowski Tren IX
Kupić by cię, Mądrości, za drogie pieniądze,
Która, jeśli prawdziwie mienią, wszytki żądze,
Wszytki ludzkie frasunki umiesz wykorzenić,
A człowieka tylko nie w anioła odmienić,
Który nie wie, co boleść, frasunku nie czuje,
Złym przygodom nie podległ, strachom nie hołduje.
Ty wszytki rzeczy ludzkie masz za fraszkę sobie,
Jednaką myśl tak w szczęściu, jako i w żałobie
Zawżdy niesiesz. Ty śmierci namniej się nie boisz,
Bezpieczna, nieodmienna, niepożyta stoisz.
Ty bogactwa nie złotem, nie skarby wielkimi,
Ale dosytem mierzysz i przyrodzonymi
Potrzebami. Ty okiem swym nieuchronionym
Nędznika upatrujesz pod dachem złoconym,
A uboższym nie zajźrzysz szczęśliwego mienia,
Kto by jedno chciał słuchać twego upomnienia.
Nieszczęśliwy ja człowiek, którym lata swoje
Na tym strawił, żebych był ujźrzał progi twoje!
Terazem nagle z stopniów ostatnich zrzucony
I między insze, jeden z wiela, policzony.

1. Wstępne rozpoznanie wypowiedzi i zasady zestawienia tekstów, np.:
a. liryka zwrotu do adresata – Rozumu, Mądrości,
b. podmiot liryczny – humanista, wyrażający poglądy dotyczące życia,
c. refleksyjny charakter tekstów, sentencjonalność.
Pieśń XXII
2. Określenie postawy poety wobec Rozumu
a. zwracając się do Rozumu, pociesza samego siebie,
b. utożsamia się z Rozumem, podkreślając swoją wartość (poeta doctus),
c. podkreśla, że Los jest kapryśny, zmienny,
d. uświadamia, że kaprysy Losu dotykają wszystkich jednakowo,
e. zwierza się, że nie potrafi, jak inni, ukrywać swoich emocji,
f. przekonuje do optymistycznego podejścia do życia, do wiary w nadejście lepszych czasów,
g. zaleca postawę pogodzenia z Losem,
h. uczy dystansu wobec niepowodzeń.
3. Określenie sposobu wypowiadania refleksji dotyczących Rozumu
a. nazwanie gatunku: pieśń o charakterze refleksyjno-filozoficznym,
b. dostrzeżenie i uargumentowanie retorycznego charakteru refleksji (np.: liczne apostrofy, pozorny dialog, perswazyjny charakter wypowiedzi (pouczenia: Teraz widzisz, A nie mniemaj), personifikacja Rozumu, powtórzenia podkreślające konieczność godzenia się z Losem, spokojny, regularny tok wypowiedzi, kompozycja klamrowa – podkreślenie istoty rozważań).
Tren IX
4. Określenie postawy poety wobec Mądrości
a. polemizuje z renesansowym pojmowaniem Mądrości,
b. przywołuje pochlebne opinie na jej temat,
c. kwestionuje przymioty Mądrości pod wpływem osobistego doświadczenia,
d. przeżywa kryzys wartości,
e. sądzi, że Mądrość nie chroni przed przeciwnościami losu,
f. uważa, że Mądrość nie gwarantuje wyjątkowej pozycji i stabilizacji życiowej,
g. stwierdza, że Mądrość nie chroni przed rozpaczą.
5. Określenie sposobu wypowiadania refleksji dotyczących Mądrości
a. nazwanie gatunku: tren o odmiennej strukturze (nie ma w nim mowy o osobie zmarłej),
b. elementy ironii w sposobie przedstawiania Mądrości (np.: jeśli prawdziwie mienią...)
i ich uargumentowanie (liczne apostrofy, personifikacja Mądrości, wyliczenia, powtórzenia zaimka Ty, umniejszające wartość Mądrości jako nauczycielki życia, ekspresyjność wypowiedzi, budowa trenu podkreślająca dramatyzm wyznania (np.: przerzutnie), kontrast obecny w kompozycji jako źródło ironii (pochwała Mądrości i sceptycyzm wobec niej).
6. Wskazanie różnic w zaprezentowanej postawi
a. traktowanie Rozumu jako równorzędnego partnera – zachowanie dystansu wobec Mądrości,
b. postrzeganie Rozumu jako podpory życiowej – postrzeganie Mądrości jako pozornej wartości,
c. dostrzeganie możliwości wykorzystania Rozumu – stwierdzenie niemożności zdobycia Mądrości,
d. pokładanie nadziei w Rozumie – rozczarowanie Mądrością,
e. pocieszanie Rozumu – oskarżanie Mądrości,
f. racjonalna postawa wobec Rozumu – emocjonalna postawa wobec Mądrości.
7. Zastosowanie kontekstów w interpretacji tekstu
a. biograficznego,
b. historycznoliterackiego,
c. filozoficznego.
8. Wnioski:
wskazanie różnicy w postawie poety wobec Rozumu i Mądrości; wskazanie różnicy w sposobie budowania refleksji poetyckiej; dostrzeżenie zmian w prezentowanej filozofii życiowej;