Treść zadania

Warsztaty maturzysty, pilnie prosze o rozwiazanie. Ponizej dolacze zalaczniki
Kazimierz Przerwa Tetmajer Koniec wieku XIX

1. Przeczytaj dwa pierwsze wersy strofy 6 i objasnij krotko, czego dotycza zawarte w nich pytania,a nastepnie wylicz cztery odpowiedzi, jakie probuje dac podmiot liryczny
2 Tetmajer powiada o ludziach konca XIX w "my, co wszystko wiemy" kogo poeta przeciwstawia swemu pokoleniu w strofie 1?
3. jaka kategorie odnoszaca sie do ludzi egzystencji przywoluje strofa 1? wyjasnij, co jej jej istota
4. W strofie 3 odszukaj pytanie retoryczne i wlasnymi wlosami przedstaw jego sens
5. Dlaczego, zdaniem podmiotu lirycznego ludzi konca XIX w nie moga upatrywac nadziei w przyszlosc? Odpowiedz na podstawie strofy 5
6. co zdaniem podmiotu lirycznego jest cecha ludzkiej duszy? odpowiedz wlasnymi slowani na podstawie strofy 5
6. Zwracajac sie do "czlowieka z konca wieku" w strofie 6 , podmiot liryczny pyta: "jakaz jest przeciw wloczni zlego twoja tarcza?" sprobuj poiwedzec , czym jest zlo w kontekscie utworu Tetmajera.
7. Przeczytah ponizszy fragment Ody do mlodosci i z wiersza Tetmajera zacytuj fragment o przciwnej wymowie:
Tam siegaj, gdzie wzrok siega;
Łam, czego rozum nie zlamie(..)
8 Przeczytaj ponownie strofe 4 ody do mlodosci oraz strofe 4 konca wieku XIX. W obu mamy do czynienia z poetyckimi obrazami. Do czego przyrownuje w nich czlowieka Tetmajer, a do czego Mickiewicz?
9 Jak w tych samych strofach ody do mlodosci oraz konca wieku XIX okreslone zsotaly przeciwienstwa, ktore w swoim zyciu napotyka czlowiek?

Koniec wieku XIX Tetmajer:
Przekleństwo?... Tylko dziki, kiedy się skaleczy,
złorzeczy swemu bogu, skrytemu w przestworze.
Ironia?... lecz największe z szyderstw czyż się może
równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy?

Idee?... Ależ lat już minęły tysiące,
A idee są zawsze tylko ideami.
Modlitwa?... Lecz niewielu tylko jeszcze mami
Oko w trójkąt wprawione i na świat patrzące.

Wzgarda... Lecz tylko głupiec gardzi tym ciężarem,
którego wziąć na słabe nie zdoła ramiona.
Rozpacz?... Więc za przykładem trzeba iść skorpiona,
co się zabija, kiedy otoczą go żarem?

Walka?... Ale czyż mrówka wrzucona na szyny
może walczyć z pociągiem nadchodzącym w pędzie?
Rezygnacja?... Czyż przez to mniej się cierpieć będzie,
gdy się z poddaniem schyli pod nóż gilotyny?

Byt przyszły?... Gwiazd tajniki któż z ludzi ogląda,
kto zliczy zgasłe słońca i kres światu zgadnie?
Użycie?... Ależ w duszy jest zawsze coś na dnie,
co wśród użycia pragnie, wśród rozkoszy żąda.

Cóż więc jest? Co zostało nam, co wszystko wiemy,
dla których żadna z dawnych wiar już nie wystarcza?
Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza,
człowiecze z końca wieku?... Głowę zwiesił niemy.


Oda do mlodosci Mickiewicz:
Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy;
Młodości! dodaj mi skrzydła!
Niech nad martwym wzlecę światem
W rajską dziedzinę ułudy:
Kędy zapał tworzy cudy,
Nowości potrząsa kwiatem
I obleka w nadziei złote malowidła.

Niechaj, kogo wiek zamroczy,
Chyląc ku ziemi poradlone czoło,
Takie widzi świata koło,
Jakie tępymi zakreśla oczy.

Młodości! ty nad poziomy
Wylatuj, a okiem słońca
Ludzkości całe ogromy
Przeniknij z końca do końca.

Patrz na dół - kędy wieczna mgła zaciemia
Obszar gnuśności zalany odmętem;
To ziemia!
Patrz. jak nad jej wody trupie
Wzbił się jakiś płaz w skorupie.
Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem;
Goniąc za żywiołkami drobniejszego płazu,
To się wzbija, to w głąb wali;
Nie lgnie do niego fala, ani on do fali;
A wtem jak bańka prysnął o szmat głazu.
Nikt nie znał jego życia, nie zna jego zguby:
To samoluby!

Młodości! tobie nektar żywota
Natenczas słodki, gdy z innymi dzielę:
Serca niebieskie poi wesele,
Kiedy je razem nić powiąże złota.

Razem, młodzi przyjaciele!...
W szczęściu wszystkiego są wszystkich cele;
Jednością silni, rozumni szałem,
Razem, młodzi przyjaciele!...
I ten szczęśliwy, kto padł wśród zawodu,
Jeżeli poległym ciałem
Dał innym szczebel do sławy grodu.
Razem, młodzi przyjaciele!...
Choć droga stroma i śliska,
Gwałt i słabość bronią wchodu:
Gwałt niech się gwałtem odciska,
A ze słabością łamać uczmy się za młodu!

Dzieckiem w kolebce kto łeb urwał Hydrze,
Ten młody zdusi Centaury,
Piekłu ofiarę wydrze,
Do nieba pójdzie po laury.
Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga;
Łam, czego rozum nie złamie:
Młodości! orla twych lotów potęga,
Jako piorun twoje ramię.

Hej! ramię do ramienia! spólnymi łańcuchy
Opaszmy ziemskie kolisko!
Zestrzelmy myśli w jedno ognisko
I w jedno ognisko duchy!...
Dalej, bryło, z posad świata!
Nowymi cię pchniemy tory,
Aż opleśniałej zbywszy się kory,
Zielone przypomnisz lata.

A jako w krajach zamętu i nocy,
Skłóconych żywiołów waśnią,
Jednym "stań się" z bożej mocy
Świat rzeczy stanął na zrębie;
Szumią wichry, cieką głębie,
A gwiazdy błękit rozjaśnią -

W krajach ludzkości jeszcze noc głucha:
Żywioły chęci jeszcze są w wojnie;
Oto miłość ogniem zionie,
Wyjdzie z zamętu świat ducha:
Młodość go pocznie na swoim łonie,
A przyjaźń w wieczne skojarzy spojnie.

Pryskają nieczułe lody
I przesądy światło ćmiące;
Witaj, jutrzenko swobody,
Zbawienia za tobą słońce!