Treść zadania

Stanisław Makowski Ludowość romantyczna (fragment)
(1) Za główne źródło narodowej odrębności romantycy uznali lud oraz jego pogardzoną przez oświecenie, traktowaną jako zabobon, kulturę duchową. Kultura ta, mająca charakter pogański, słowiański, rodzimy, północny, była w pojęciu romantyków podstawowym czynnikiem narodowej odrębności zacieranej nieustannie przez obcą, ogólnoeuropejską kulturę latyńską, stworzoną przez ludy południa - Grecję i Rzym. Właściwością kultury ludowej jest to, że ma ona charakter spirytualistyczny, pierwotny, rodzimy. Dotychczasowej kulturze ludowej, kulturze „marginesu", „prowincji", „powiatu" romantycy nadali rangę ogólnonarodową. Przyjęli także ludową koncepcję świata opartą na „wiedzy tajemnej", zapewniającej żywą łączność człowieka z naturą światem ducha, siłami nadprzyrodzonymi, z całym kosmosem. Pragnęli utożsamić się z ludowym rozumieniem świata i przyjąć ludowe sposoby jego poznawania: wiarę, „czucie", zaklęcia itd. Ludową wiedzę o ziołach, zwierzętach, „świecie ducha" jako wiedzę naturalną, „dawną", doskonałą przeciwstawiali więc abstrakcyjnej, „martwej" nauce racjonalistycznej. Opartą na folklorze, zachowującą lokalny, „powiatowy" koloryt poezję narodową przeciwstawiali uprawianej dotychczas w „stolicy" poezji dworskiej, „uczonej", spętanej sztywnymi przepisami i obcą narodowi literacką tradycją. (2) Opierająca się na ludowych wyobrażeniach i ludowej twórczości romantyczna propozycja światopoglądowa i estetyczna miała, jak wiadomo, charakter społecznego i literackiego skandalu. Podważała bowiem generalnie feudalny porządek świata. Świadczył o tym przebieg słynnej walki klasyków z romantykami. Romantycy polscy, żywiąc przekonanie, że [...] największym prosty lud poetą, Co nuci z dłońmi ziemią brązowymi Promethidion Norwida jako pierwsi w dziejach naszej kultury uczynili twórczość ludową modelem narodowej sztuki (Mickiewicz, Chopin, Lenartowicz, Norwid). Sami chcieli tworzyć tak, jak lud tworzy, rozumieć i wartościować świat tak, jak rozumie go i wartościuje lud. Tak czynił m. in. narrator Romantyczności, przeciw¬stawiając się wraz z ludem oświeceniowemu szkiełku i oku: I ja to słyszę, i ja tak wierzę, Płaczę, i mówię pacierze. (3) Lud więc stał się dla romantyków wartością najwyższą i decydującą zarówno w sztuce, poglądzie na świat, jak i w życiu społecznym. Lud bowiem a naród - stwierdzał Edward Dembowski - jest jedno. Dlatego też problem niepodległości wiązali romantycy ze społecznym wyzwoleniem chłopa. W działaniach zaś politycznych kierowali się hasłem, które m. in. zostało sformułowane w Manifeście Towarzystwa Demokratycznego Polskiego (1836): Wszystko dla ludu przez lud - oto najogólniejsza zasada demokracji. Dzięki więc romantykom ludowość stała się trwałym elementem naszej narodowej kultury. E. Sawrymowicz, ST. Makowski, Z. Libera, Romantyzm. Podręcznik literatury polskiej 1. Z tekstu akapitu 1. wypisz pięć par określeń o charakterze przeciwstawnym. 2. Wypisz z tekstu akapitu 1. co najmniej osiem cech, jakie romantycy przypisywali kulturze ludowej. 3. Jakie konsekwencje społeczne miała romantyczna fascynacja ludem? (akapit 2.) 4. Wyjaśnij, jak rozumiesz twierdzenie, że twórczość ludowa stała się modelem narodowej sztuki, (akapit 2.) 5. Do wymienionych w akapicie 2. twórców dopisz dziedzinę, jaką uprawiali. 6. Podaj główny czynnik, od którego romantycy uzależniali odzyskanie niepodległości. (akapit3) 7. Nazwij funkcję, jaką pełni w tekście Stanisława Makowskiego ostatnie zdanie? Błagam o pomoc. Jedyna szansa na zaliczenie