Treść zadania

Czy ma ktoś odpowiedzi do testu Małgorzaty Matuszak
"CZYM JEST... cierpliwość"

Cierpliwość pozwala nam oczekiwać. Wie, że wszystko ma swój czas.

Mało mówi się o cierpliwości. Niesłusznie. Jako cnota stanowi ona fundament dla budowania w sobie wszystkich innych cnót, których nie można przecież osiągnąć inaczej, aniżeli poprzez zgodne z nimi działanie, ono zaś domaga się cierpliwości w nabywaniu umiejętności postępowania według nich. Ile jednak razy powtórzyć trzeba działanie, by stać się takim, jakim było się, działając je? I ile razy to, kim jesteśmy, wystawiane być musi na próbę, by stało się nadawaniem sobie próby? Byśmy stali się kimś wypróbowanym?

Truizmem wydaje się stwierdzenie, że każda umiejętność wymaga cierpliwego ćwiczenia się w niej. Nie zostanie mistrzem w jakiejś dziedzinie ktoś, kto wpierw nie włożył wiele trudu w to, by dokonywać dzieła po mistrzowsku. Wiadomo też, że nie będzie też, na przykład, dobrym muzykiem ktoś, komu granie sprawia (jeszcze) trudność, ale ten, kto wykonuje utwór z łatwością. By zaś biegłość gry osiągnąć, długo trzeba wprzódy ćwiczyć. Nabierać wprawy. Podobnie jest z cnotą; także ona, by mogła rosnąć, wymaga – jak umiejętność – wielokrotnego powtarzania tego samego, niestrudzenie, nawet jeśli natura kogoś do jakiegoś działania szczególnie uzdolniła. Dopiero wtedy dodaje do działania to, co najpierw do niej samej dodawane być musiało, oddaje działającemu trud, który w rośnięcie jej włożył, poprzez łatwość wedle siebie czynienia. Czy można stąd powiedzieć, skoro doskonałość intensyfikuje się w byciu-u-celu, że kiedy się u celu już jest, łatwiej do niego zmierzać? Czy może jednak łatwość i trudność rosną wtedy pospołu? Czyż to nie ich współistnienie, wyrażające się łatwością wykonywania tego, co najtrudniejsze, nazywamy mistrzostwem? Doskonałością działania?

Wydaje się, że z natury jesteśmy raczej niecierpliwi. Że cierpliwości musimy się dopiero uczyć. Jak? Jest to o tyle trudniejsze dzisiaj, bo nasza cywilizacja jest cywilizacją techniczną, ta zaś – jest cywilizacją niecierpliwości. Niecierpliwość stała się jedną z głównych przypadłości naszych czasów. Nie lubimy czekać. Nie chcemy czekać. Ów brak cierpliwości w osiągnięciu zamierzonego celu wzmagany jest jeszcze przez wielość środków, które mamy do dyspozycji; środków, które technika złożyła człowiekowi w darze, a które ów rozwój cywilizacyjny i techniczny zbyt często obraca przeciw tym, którzy go spowodowali – przeciw nam samym. W tym pędzie zapominamy, że istnieje zależność między powolnością a zapominaniem, między cierpliwością a dochodzeniem do prawdy. Żyjemy w epoce szybkiej prawdy, szybkiego rozwiązywania problemów, jeszcze szybszego ich pozostawiania samym sobie wtedy, gdy rozwiązanie ich wymagałoby dłuższego i cierpliwego już to nad nimi namysłu, już to samej ich realizacji.

Choć cierpliwość ma na względzie przyszłość, jest raczej umiejętnością życia w teraźniejszości. Trudna to sztuka, zwykle bowiem albo zbytnio wybiegamy w przyszłość, w niej upatrując całą dla siebie nadzieję, albo rozpamiętujemy przeszłość, nie umiejąc się od niej uwolnić. Jesteśmy wprawdzie i swoją przeszłością, i – w pewnym sensie – swą przyszłością, ale przede wszystkim – jesteśmy, tu i teraz. Musimy spełniać się w teraźniejszości. Cierpliwość pozwala nam oczekiwać. Wie, że wszystko ma swój czas. Mądry Kohelet przypomina nam ciągle, że na wszystko przychodzi stosowna chwila: jest czas siania i czas rośnięcia, czas wytężonej pracy i czas odpoczynku. Cierpliwość daje czasowi czas, sam czas jednak niczego nie zdziała. Ważne przecież, by oczekiwanie nie zamieniło się w stagnację, żeby siać wtedy, gdy przychodzi czas siewu i by pozwalać rosnącemu rosnąć we właściwym po temu czasie.

Cierpliwość wie, że wszystko, co ważne, przychodzi powoli, a to, co niewcześnie rozkwitło, często równie szybko niszczeje. Z drugiej jednak strony, doświadczamy także czegoś odwrotnego: tego, że wszystko, co ważne, przychodzi szybko i również szybko odchodzi tam, skąd przyszło. Nie można przeoczyć tego momentu. Dlatego też niecierpliwość nie jest cierpliwa – wie, że czas jest cenny, że żadnej chwili nie da się przeżyć raz jeszcze, powtórzyć, zmienić, że drugi raz okazja może się nie przytrafić. Grecy taki czas nazywali „kairos” – odpowiednią chwilą, stosownym momentem. Kairos to także imię greckiego bożka; ten, kogo mijał, miał jedynie krótką chwilę, mgnienie, by go uchwycić, a wraz z nim swoją szczęśliwą szansę, jeśli zaś Kairos go minął, powtórnie nie mógł go już złapać. Trzeba umieć być cierpliwym, ale trzeba umieć też od cierpliwego oczekiwania odstąpić. Działać.

Czyż więc nauka bycia cierpliwym nie jest tyle nauką cierpliwości, co raczej nauką umiejętnego balansowania między niecierpliwością a cierpliwością? Między poczuciem, że czas nagli, że nie można stracić żadnej chwili, a wiarą w to, że stosowny czas dopiero nadejdzie, że oddalony jest jeszcze od „teraz”. Cierpliwość i niecierpliwość jako cechy przysługujące ludziom powodują, że inaczej postrzegają oni czas, różnie go odczuwają, tak więc nie są tylko czymś charakteryzującym ludzi cierpliwych i niecierpliwych, ale stają się ich sposobem odnoszenia się do czasu, subiektywizacją tego, co poniekąd obiektywne. Jeśli człowiek cierpliwy staje się w pewnej sytuacji niecierpliwy, świadczy to o powadze tej sytuacji, o tym, że czas nagli i nie ma już ani chwili do stracenia. Świadczy to także o tym, że to, w co wierzy, znalazło się w niebezpieczeństwie, że trzeba ochronić to, co ważne.

Cierpliwość to także inny sposób określania nadziei, jest przez nadzieję kierowana. Jak pisze Robert Mohl: „Nadzieja jest jedynym rozumnym usprawiedliwieniem cierpliwości”. To właśnie ona nie pozwala jej zmienić się w rezygnację, w pewnego rodzaju formę zawoalowanej rozpaczy powodowanej brakiem nadziei na ziszczenie się upragnionego. Kiedy cierpliwość zaczyna zabarwiać się rezygnacją i wkrada się pokusa odstąpienia od tego, co zamierzone i oczekiwane, to nadzieja właśnie pozwala na nieodstępowanie od podążania drogą wytyczoną celem, wytrwanie w niej. Pozwala działać ze względu na całość celu i prowadzących doń środków. Myślenie wtedy o innym celu, o jego zmianie, oznacza utratę rzetelnego obrazu całości. W pewnym sensie – zaprzeczenie jej. Ten, kto działa cierpliwie, nie ma już czasami sił na spojenie kolejnego cyklu, etapu prowadzącego do zwieńczenia sukcesem całości prowadzących doń kroków, a równocześnie siły te rozkłada na całość – dokonanie dzieła wymaga krańcowego naprężenia sił i właściwego rytmu działania. Współudział tracenia sił i ich oszczędzania, umiejętność (z)noszenia trudności: tym jest cierpliwość.

1.Jaką rolę pełni w analizowanym teście 1 akapit?
2.W jakim znaczeniu autorka użyła terminu cnota w akapicie 2?
3Słowem kluczem do zrozumienia akapitu 2 jest wyraz?
4. Na jakie relacje między cnotą a cierpliwością wskazuje autor w akapicie 2 i 3?
5 Podaj synonim użytego w 3 akapicie wyrazu truizm.
6. W jakim celu autorka zamieściła na końcu akapitu 3 kilka pytań?
7.W zdaniu Niecierpliwość stała się jedną z głównych przypadłości naszych czasów (akapit4) zastąp słowo PRZYPADŁOŚCI dwoma określeniami bliskoznacznymi
8. Jak rozumiesz sformułowanie Żyjemy w epoce szybkiej prawdy?
9. Napomnienia Koheleta można odnaleźć w?
10. Dlaczego autorka nazywa Koheleta mądrym?
11. W jakim celu autorka przywołała w 5 akapicie "mądrość Koheleta"?
12. Podaj dwa znaczenia użytego w tekście słowa kairos.