Treść zadania

Humanista - to człowiek widzący ludzi w kateroriach rodzaju ludzkiego. To, co ich dzieli, odczuwa on zawsze jako rzeczy drugorzędne, pozbawione istotnej wagi. Cała uwaga jego jest skupiona na tym, co ich łączy. Nie siega on do historii jak do zaklętej księgi, gdzie dzieją się niezrozumiałe sprawy niepojętych ludzi, ale jak do skomplikowanych spraw ludzi w zasadzie podobnych do siebie. Cały jego wysiłek polega na tym, by sprowadzić do wspólnego mianownika "natury ludzkiej" całe bogactwo i skomplikowanie rzeczywistości historycznej. (...)
Tutaj otwiera się zasadnicze pytanie: Czy humanista ma prawo tak postępować? Czy w ten sposób nie zamazuje rzeczywistości i nie karykaturuje jej?
Oczywistą jest rzeczą, że błąd taki może zawsze grozić, szczególnie gdy ktoś pojęcie natury ludzkiej będzie pojmował ciasno i jednostronnie. Gdy więc niedostatecznie odseparuje się od konwencji swego wieku, widząc w nim alfę i omegę ludzkości, wszystko inne uważając zaś za głupstwo, ograniczenie, kalectwo itd. Taki "humanista" nie jest jednak w ogóle humanistą. Znaczy to, że umysłowo, moralnie i uczuciowo nie dorósł do jasnego widzenia rzeczywistości ludzkiej. (...)
Czy jednak istnieje ta wspólna baza ludzkości? Czy możliwe jest ją uchwycić i pojąć?
Wydaje mi się, że to nie powinno ulegać wątpliwościom. (...)
Dla kogo niezrozumiała jest Biblia, księgi chińskie, perskie, greckie?
Czytając te księgi odczuwamy, że w danych warunkach historycznych prawdopodobnie często redagowaliśmy tak, jak redagują ich bohaterowie. Te księgi pisza o nas! Mały współczynnik wyobraźni wystarczy, żeby to sobie uzmysłowić.
Najjaskrawiej zjawisko to jednak wystąpi w poezji, wydaje mi się, że jej wiecznotrwałość jest zrozumiała, gdy uświadomimy sobie, że w poezji postawa "ludzka", elementarna najsilniej występuje. Każdy, kto miłuję poezję, ileż razy stanął przed zagadnieniem rozpoznania siebie w utworze, liczącym setki i tysiące lat?! (...)
Humanista z prawdziwego zdarzenia ma rzeczywistość rozszerzoną o historię i kulturę. Nie żyje on tylko w ciasnym kręgu osób, które zna osobiście i z którymi się styka w życiu codziennym. On zna i styka się z całą ludzkością, rozsypaną po lądach, wyspach i wiekach. (...)
I patrzy rozumiejącym okiem na rzeczywistość. Płacze cudzymi łzami, śmieje się obcym smiechem, zachwyca się i oburza z całą ludzkością.
Przeszli, teraźniejsi i przyszli są mu bliscy i zrozumiali.
Tak jak sa oni bliscy i zrozumiali w standardowych księgach, a przede wszystkim w wielkich poematach ludzkości, które są dla niego równą rzeczywistością, jak tłum, przez który się przedziera ulicą współczesną. Ten tłum jest także zróżniczkowany, ale nie zmienia to faktu, że jest zrozumiały i bliski. Tak jak zrozumiałą jest dla człowieka myślącego ludzkość dawna, obecna i jak nią będzie ludzkość przyszła.
Sprawą humanistów jest tę wielką prawdę przypominać i dawać jej wyraz. Czyli sprowadzać do wspólnego mianownika "natury ludzkiej" bogactwo i skomplikowanie rzeczywistości.
Świadectwem i gwarancją możliwości takiej są wszystkie arcydzieła ludzkości - te dokumenty prawdziwego humanizmu, którym przywtarzają wieki.
One to zaludniają nasz świat przeszłością i zmieniają ją w wielką teraźniejszość ludzkości, wobec której teraźniejszość konkretna jest pozbawiona perspektywy i nie otwiera horyzontów.

1. Wyszukaj w tekście definicję pojęcia "humanista". Przepisz
2. Sformułuj ją własnymi słowami.
3. Jakie argumenty przedstawia autor na uzasadnienie podanej wyżej definicji? Sformułuj ją własnymi słowami.
4. Spośród poznanych na lekcjach utworów literatury dawnej wybierz taki, który podejmuje problemy Tobie bliskie.
5. W 8-10 zdaniach przedstaw je uzasadniając wybór.
6. Spośrud podanych czterech wyrazów obcych: odseparować, karykaturować, konwencja, alfa i omega, wyjaśnij dwa.

1. Jaka podstawową prawdę dotyczącą naturu ludzkiej można wyczytać z podanego tekstu. Sformułuj ją w jednym zdaniu.
2. Wyjaśnij dwa pominięte wcześniej słowa. zadanie 6.
3. podaj przenośne znaczenie wyrażenia "alfa i omega".
4. Która z postaci biblijnych odnosi te słowa do siebie?
5. Zastąp wyrazy obce, polskimi w zdaniu: Gdy więc niedostatecznie odseparuje się..
6. W 4-5 zdaniach przedstaw rolę humanistów w świecie współczesnym.